Một đề xuất ngừng bắn kéo dài 45 ngày giữa Mỹ và Iran đang được các bên trung gian thúc đẩy, như bước đầu hướng tới chấm dứt xung đột.
Theo Reuters, Pakistan đã soạn thảo một khuôn khổ nhằm chấm dứt các hành động thù địch để trao đổi với Iran và Mỹ trong đêm 5/4, trong đó đề ra cách tiếp cận hai giai đoạn: ngừng bắn ngay lập tức, sau đó tiến tới một thỏa thuận toàn diện.
"Tất cả các yếu tố cần phải được thống nhất trong ngày hôm nay", nguồn tin nói với Reuters, đồng thời cho biết thêm thỏa thuận ban đầu sẽ được cấu trúc dưới dạng một bản ghi nhớ, hoàn thiện bằng phương thức điện tử thông qua Pakistan - kênh liên lạc duy nhất trong các cuộc đàm phán.
Hãng tin Axios đưa tin trước đó rằng Mỹ, Iran và các nhà trung gian hòa giải khu vực đang thảo luận về một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày, như một phần của thỏa thuận hai giai đoạn có thể dẫn đến chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến, trích dẫn các nguồn tin từ Mỹ, Israel và khu vực.
Nguồn tin cho biết với Reuters rằng Tư lệnh quân đội Pakistan, Thống soái Asim Munir, đã liên lạc suốt đêm với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi.
Theo đề xuất, lệnh ngừng bắn sẽ có hiệu lực ngay lập tức, eo biển Hormuz được mở trở lại, và hai bên có khoảng 15-20 ngày để hoàn tất một thỏa thuận toàn diện hơn. Thỏa thuận này, tạm gọi là "Hiệp định Islamabad", sẽ bao gồm một khuôn khổ khu vực liên quan đến eo biển, với các cuộc đàm phán trực tiếp cuối cùng diễn ra tại Islamabad.
.png)
Đặc phái viên Trung Đông của Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. (Ảnh: AFP)
Hiện chưa có phản hồi ngay lập tức từ các quan chức Mỹ và Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan, ông Tahir Andrabi từ chối bình luận.
Các quan chức Iran trước đây đã nói với Reuters rằng Tehran đang tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, kèm theo đảm bảo rằng họ sẽ không bị Mỹ và Israel tấn công nữa. Họ cho biết Iran đã nhận được thông điệp từ các bên trung gian hòa giải, bao gồm Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập.
Theo nguồn tin, thỏa thuận cuối cùng dự kiến sẽ bao gồm cam kết của Iran không theo đuổi vũ khí hạt nhân, đổi lại là việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và giải phóng các tài sản bị đóng băng.
Hai nguồn tin từ Pakistan cho biết Iran vẫn chưa đưa ra bất kỳ cam kết nào, bất chấp các nỗ lực tiếp cận dân sự và quân sự ngày càng gia tăng.
Những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai thúc giục chấm dứt nhanh chóng cuộc xung đột, đồng thời cảnh báo về những hậu quả nếu không đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong thời gian ngắn.
Các nguồn tin cho biết cơ hội đạt được một thỏa thuận, dù chỉ một phần, trong vòng 48 giờ tới là rất mong manh. Tuy nhiên, nỗ lực cuối cùng này được xem là cơ hội duy nhất để ngăn chặn sự leo thang nghiêm trọng của cuộc chiến, bao gồm các cuộc tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran và các đòn trả đũa nhằm vào cơ sở năng lượng, nước tại các quốc gia vùng Vịnh.
Thời hạn 10 ngày mà Tổng thống Trump đặt ra cho Iran dự kiến sẽ kết thúc vào tối 6/4. Tuy nhiên, vào 5/4, ông đã gia hạn thêm 20 giờ và đăng trên Truth Social thời hạn mới là 8 giờ tối 7/4 (giờ ET).
Cùng ngày, ông Trump nói với Axios rằng Mỹ đang "tiến hành các cuộc đàm phán sâu rộng" với Iran và một thỏa thuận có thể đạt được trước khi thời hạn chót kết thúc. "Có khả năng cao là sẽ đạt được, nhưng nếu họ không đạt được thỏa thuận, tôi sẽ cho nổ tung mọi thứ ở đó," ông nói.
Giá dầu đã giảm trong phiên giao dịch 6/4 sau tuyên bố này của Tổng thống Trump. Giá dầu thô WTI của Mỹ giao tháng 5 giảm khoảng 2% xuống còn 109,7 USD/thùng. Giá dầu thô Brent chuẩn quốc tế giảm khoảng 1% xuống còn 108,3 USD/thùng.
Các nguồn tin cũng cho biết việc mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và giải quyết vấn đề uranium làm giàu cao của Iran - thông qua xuất khẩu hoặc pha loãng - chỉ có thể đạt được trong một thỏa thuận cuối cùng.
Hai vấn đề này được xem là "quân bài mặc cả" chính của Iran, và Tehran được cho là sẽ không từ bỏ hoàn toàn chỉ để đổi lấy 45 ngày ngừng bắn.
Các quan chức Iran đã nhấn mạnh rằng họ không muốn rơi vào tình huống như ở Gaza hay Lebanon, nơi có thỏa thuận ngừng bắn trên giấy nhưng vẫn bị tấn công trở lại. Lực lượng Vệ binh Cách mạng tuyên bố tình hình tại eo biển Hormuz sẽ "không bao giờ trở lại" như trước chiến tranh.